ذرات سازنده ي ماده حركت هاي متفاوتي از قبيل حركت ارتعاشي ، چرخشي و انتقالي دارند. انرژي جنبشي هر ذره ماده از اين حركت ها شكل مي گيرد. بسته به حالت فيزيكي ماده ممكن است ذرات ماده يك ، دو و يا هرسه نوع حركت را داشته باشند.

                       

نکته :

به طور كلي هرچه تعداد راه هايي كه ذرات يك ماده بتوانند انرژي بگيرند بيشتر باشد، ظرفيت گرمايي ويژه ي آن ماده نيز بيشتر است.

به عنوان مثال ظرفيت گرمايي ويژه ي آب در حالت مايع نسبت به حالت هاي جامد و بخارآن بيشتر است. مولكول هاي آب در حالت جامد فقط حركت ارتعاشي و نیروی جاذبه بین مولکولی دارند، اما در حالت مایع هر سه نوع حرکت را داشته و درضمن بین مولکول ها نیروی جاذبه وجود دارد، و درحالت گاز نیروی جاذبه بین مولکولی از بین رفته و مولکول ها تنها هرسه نوع حرکت را دارند.

 البته باید توجه داشت که در حالت گاز انرژی جنبشی مولکول های بخارآب زیادتر شده است. لذا در حالت مايع راه هاي كسب انرژي بيشتر است(از چهارطریق ممکن) و ضمن اينكه در حالت بخار نيروي جاذبه ي بين مولكولي وجود ندارد.

 در نتيجه اينكه در حالت مايع مولكول ها از چهار طريق ممکن ، درحالت بخار از سه طريق و در حالت جامد از دو طريق انرژي كسب مي كنند.

نكته: همواره ظرفيت گرمايي ويژه ي يك مايع به طور قابل توجهي از بخار همان ماده بيشتر است.