شیمیکده

 بر اساس يك توافقنامه ي بين المللي ،‌از سال 1994 توليد همه ي انواع هـــالونها متوقف شده است . زيرا اتمهاي برم و كلر موجود در اين مواد شيميـايي مي توانند با مهاجرت به لايه ي استراتوسفر هواكــــره با ايجــاد يك چرخه ي بسيار مؤثركاتاليزي ، با لايه ي اوزون واكنش داده آن را تخريب كنند . بسياري از آتش خاموش كن ها نيز براي محافظت از ساختمانها و ساير اماكن بزرگ تر مورد استفاده قرا ر مي گيرند . آب پاشهاي سقفي و ديواري رايجترين نوع سيستم ثابت هستند زيرا  ارزان و قابل اطمينان تر بوده و براي مردم عوارض جانبي به همراه ندارند . اما خسارت هاي ناشي از خود آب را هم نبايد ناديده گرفت ، مثلاً در يك اتاق كامپيوتر ؛ يا خــــاموش كردن مخزن سوخت ؛ يا در جايي كه فضاي قابل توجهي ندارد و نگهداري مقادير زياد آب امكان پذير نيست ( مثلاً در هواپيما)، نبايد از آب براي اطفاء حريق استفاده كرد.دراين حالات ، درتركيب شيميـــــــايي  آتش خاموش كن ها از مواد متفاوتي استفاده مي شود . برخي از آتش خاموش كنها با كمك يك گاز مثلاً CO₂  به مقابله با آتش مي روند ولي اين گاز در غلظتهاي بالا سمي است ، بنابراين در محلي كه افراد حضور دارند نمي توان از اين گاز استفاده كرد.

ماده ي ديگر بروموتري فلوئورومتان (CF3Br   يا هالون 1301 ) يك  خويشاوند نزديك هالون 1211 است كه دماي جوش و ميزان سميت كمتر ي نسبت به آن  دارد ، ويژگي ها از هالون 1301  يك ماده شيميــــــايي موثر در اطفاء حريق ساخته اند ، به ويژه درمكانهــــــــــايي كه استفاده از سيستم هاي آب پاش جايز نيست . دولتمردان و پژوهشگران صنـــــايع در جهت متوقف ساختن توليد هالونها ،و به كارگيري جايگزين هاي مناسب براي آنها تلاش هايي داشته اند ولي تا به حال موفق به يافتن جايگزيني  نشده اند ،كه از يك سو سازگار با محيط زيست  و از سوي ديگر داراي  تمام ويژگي هاي مثبت هالون 1211و هالون1301 ، باشد  . هرچند اتمهاي برم و كلر موجود در مولكول هاي هالون از رايج ترين دشمنان استراتوسفر هستند ولي به شدت در برابر گسترش آتش عمل مي كنند اين اتمها در حرارت بالاي آتش از مولكول هالون جدا مي شوند و با هجوم سريع به اتم هاي هيدروژن H₂  كه عامل  تداوم يافتن واكنش زنجيري احتراق هستند،آنها را مي ربايند و با اجراي نقش كاتاليزي خود ، چرخه ي ايجاد مولكول  هاي HCl   و  HBr  را پي ريزي مي كنند.به علاوه،دراين چرخه اتمهايCl وBr  با ربودن اتمهاي  فعال هيدروژن H ، آنها را به مولكولهاي پايدار H₂  تبديل مي كنند و به اين ترتيب واكنش زنجيري احتراق متوقف مي شود.

سازندگـــان مواد اطفاء حريق براي كاهش اثرات زيست محيطي هالون ها ، خانواده ي جديدي از مواد شيميايي را معرفي كرده اند كه فاقد اتمهاي كلر و برم در ساختمان خود هستند ، و هيدروفلوئورو كربن ها يا (HFCs) ناميده مي شوند كه از نظر ويژگيهاي فيزيكي همانند هالون ها بوده ولي قادر به تخريب لايه اوزون نيستند. اين مواد به دليل نداشتن اتمهاي كلر وبرم در ساختار شيميايي خود نمي توانند به خوبي هالون ها  ، در واكنش زنجيري سوختن اختلال ايجـــــــاد كنند. خاموش كننده هـــاي محتوي هيدروفلوئور كربن ها HFCs از يك نظر مانند CO₂  و N₂  عمل مي كنند و آنهم جذب گرماي محيط و كم كردن غلظت اكسيژن است .

 تا به حال كارخانه هاي زيادي محصولات متفاوتي از هيدرو فلوئورو كربن ها را براي بكار گيري در مصارف گوناگون ، توليد كرده اند از آن جمله مي توان به CHF₃ ، C₂HF₅ و C₃HF₇  اشاره كرد .در حال حاضر تلاش براي يافتن هالــــــــون ها همچنان ادامه دارد . پژوهشگران به طور جدي به دنبال مواد متفاوتي شامل آميزه اي از تركيبات آهن و فسفرو هيدروفلوئورو كربن ها هستند. كه  نسبت به موادشيميايي رايج كنوني، توانايي مقابله با آتش را بيشتر داشته باشد . مثلاً ، بكار گيري يك  ماده پيشران جامد ، براي ايجاد مخلوط گازي بي اثر ـ به همان صورت كه در كيسه هواي اتومبيل ها به كارمي رودـ نمونه اي از آنهــــــاست. چنين سيستمي ، به محض فعال شدن ، مي تواند به سهولت خاموش كردن يك شمع با دميدن يك فرد ، آتش سوزي هاي  را مهار كند.